Emniyetli Ve Verimli Madencilik İçin Etkin Havalandırma
Ağır ve tehlikeli iş kolları arasında yer alan yeraltı taşkömürü madenciliğinde, ocak içi atmosferinin standartlara uygun tutulması hayati bir zorunluluktur. Türkiye’nin enerji ihtiyacının önemli bir kısmını karşılayan Zonguldak Havzası'ndaki zorlu jeolojik koşullar, kömür damarlarındaki gaz salımını ve havalandırma yönetimini daha kritik hale getiriyor. Çalışan emniyetini sağlamak, ocak içi sıcaklık ve nemi dengelemek ile gaz birikimlerini önlemek için yürütülen havalandırma faaliyetleri, aynı zamanda maden işletmelerinin en büyük maliyet kalemlerinden birini oluşturuyor.
TTK Kilimli Müessesesi Saha Verileriyle Kapsamlı İnceleme
Araştırma, TTK Kilimli Müessese Müdürlüğü bünyesinde eksi 260 ile eksi 460 kotları arasında yer alan ve uzunayak yöntemiyle üretim yapılan 10 farklı ayaktan elde edilen veriler üzerinde gerçekleştirildi. Toplam 193 farklı ölçümü içeren ve 2 yılı kapsayan veri setinde; işçi başına düşen üretim miktarları, hava debileri, ortam sıcaklığı, nem oranları ve metan gazı konsantrasyonları detaylıca incelendi. Değişkenlerin etkisini daha net görebilmek adına, üretim verileri işçi başına düşen miktar üzerinden standartlaştırılarak analize dahil edildi.
Geleneksel İstatistiksel Yöntemlerin Yetersizliği
Elde edilen veriler ilk aşamada klasik korelasyon ve çoklu regresyon yöntemleriyle analiz edildi. Ancak yapılan değerlendirmelerde, metan oranı ile hava miktarı ve üretim parametreleri arasında doğrudan ve basit bir ilişkinin kurulamadığı görüldü. Oluşturulan regresyon modellerinin açıklayıcılık oranının düşük kalması, karmaşık maden havalandırması dinamiği içinde metan miktarını öngörmede geleneksel istatistiksel yöntemlerin tek başına yetersiz kaldığını ortaya koydu.
Veri Madenciliği Ve Weka Yazılımı İle Yüksek Doğruluklu Tahmin
Geleneksel yöntemlerin yetersiz kalması üzerine, maden atmosferindeki gizli kalmış karmaşık ilişkileri çözebilmek adına yapay zeka ve veri madenciliği algoritmalarına başvuruldu. Açık kaynak kodlu veri madenciliği platformu Weka kullanılarak geliştirilen algoritmalar sayesinde, üretim ve havalandırma değişkenleri üzerinden metan oranının kestirimi başarıyla sağlandı. Bu sayede maden mühendislerinin havalandırma planlamalarını dinamik veriler ışığında, henüz gaz birikimi riski oluşmadan önce çok daha güvenilir ve hassas bir şekilde yapabileceği vurgulandı